Biało-czerwona flaga na szybie Andrzej III – 11 listopada

W tym roku 11 listopada nad Jawiszowicami powiewa biało-czerwona flaga. Z okazji 108. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości zawiesiliśmy ją na wieży szybu Andrzej III. Ma 12 metrów długości i 3 metry szerokości. Przy ogromnej stalowej wieży wyciągowej wygląda skromnie, ale widać ją z daleka.

To nasz sposób na uczczenie święta w miejscu, które z historią niepodległej Polski jest związane od samego początku. Zbieg dat jest zresztą niezwykły. Budowę szybu Andrzej III rozpoczęto w 1918 roku, tym samym, w którym Polska wróciła na mapę Europy. Szyb w formie, jaką znamy dzisiaj, ze stalową wieżą wyciągową i modernistycznym nadszybiem, powstał już w niepodległej Polsce, na początku lat 30.

Dlaczego flaga zawisła właśnie tutaj

Historia kopalni Brzeszcze i Jawiszowice zaczyna się w 1903 roku. Najpierw powstała kopalnia w Brzeszczach. Kilkanaście lat później, w 1918 roku, ruszyła budowa trzeciego szybu na terenie Jawiszowic, czyli właśnie Andrzeja III. Swój dzisiejszy kształt szyb zyskał po wielkiej rozbudowie, która zaczęła się w 1927 roku. W 1931 roku stanęła stalowa wieża wyciągowa, a rok później nadszybie i pozostałe budynki.

W dwudziestoleciu międzywojennym Jawiszowice stały się pierwszą i jedyną Państwową Kopalnią Węgla w Polsce. Zespół budynków wokół szybu Andrzej III był wtedy najnowocześniejszy w polskim górnictwie. Młode państwo budowało swoją gospodarkę od podstaw, a nowoczesna kopalnia była jego dumą.

Dziś dwa zabytkowe szyby na terenie Jawiszowic są pod opieką naszej Fundacji. Dbamy o nie, pokazujemy je zwiedzającym i opowiadamy ich historię. Flaga na wieży szybu to przypomnienie, że ta historia od początku splatała się z historią niepodległej Polski.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak powstawała kopalnia i dlaczego jej architektura jest tak wyjątkowa, przeczytaj nasz wpis Kopalnia, która wyprzedziła swoje czasy albo zajrzyj na stronę Historia.

Hołd dla walczących i dla górniczej braci

Dwanaście metrów biało-czerwonego materiału to niewiele przy tak potężnej konstrukcji. Dla nas ta flaga znaczy jednak bardzo dużo. To przede wszystkim hołd dla wszystkich, którzy walczyli o niepodległą Polskę. Bez nich nie byłoby II Rzeczypospolitej, a więc i państwowej kopalni w Jawiszowicach.

To także podziękowanie dla górniczej braci. Przez pokolenia górnicy z Brzeszcz, Jawiszowic i ludzie, którzy przyjechali tu do pracy z całej Polski, zjeżdżali pod ziemię po „czarne złoto”. W regionie węgiel wydobywa się do dziś, a za każdą tonę odpowiada czyjaś ciężka praca.

Przyjedź zobaczyć szyb na własne oczy

Najlepiej poczuć historię tego miejsca, stojąc pod wieżą wyciągową. Zapraszamy na zwiedzanie z przewodnikiem. Wejdziecie do nadszybia szybu Andrzej III, zobaczycie zrąb szybu i zabytkowe maszyny wyciągowe, a w maszynowni Andrzej IV wystawę o Auschwitz III Monowitz i fabryce IG Farben.

Zwiedzanie trwa około 1,5 godziny i obejmuje tylko budynki na powierzchni. Aktualne terminy sprawdzicie na stronie z biletami.

Planujesz przyjazd z daleka? Podpowiadamy, jak połączyć kopalnię z wizytą w Miejscu Pamięci, we wpisie Oświęcim w jeden dzień – Auschwitz i zabytkowa kopalnia.